Friday, December 04, 2015

Καρυοθραύστης -το μπαλέτο των χριστουγέννων!

0 comments
 
Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν και για τους λάτρεις του μπαλέτου αυτό σημαίνει... Nutcracker season! Ας δούμε λοιπόν την ιστορία του απόλυτου χριστουγεννιάτικου μπαλέτου και ενός από τα δημοφιλέστερα όλων των εποχών!
Το παραμύθι
Η γνωστή σε όλους μας ιστορία του Καρυοθραύστη βασίζεται στο παραμύθι Ο Καρυθραύστης και ο βασιλιάς των ποντικών, που έγραψε ο γερμανός συγγραφέας Ερνστ Χόφμαν το 1816. Στην αρχική του μορφή το παραμύθι ήταν ιδιαίτερα σκληρό και βίαιο, όπως ήταν τα περισσότερα παραμύθια της εποχής. Το 1844, ο Αλέξανδρος Δουμάς ο πρεσβύτερος διασκεύασε την ιστορία και την μετέτρεψε σ’ ένα πολύ τρυφερό παιδικό παραμύθι, όπως το ξέρουμε και μέχρι σήμερα.
Το μπαλέτο 
Το πρώτο μπαλέτο του Καρυοθραύστη δημιουργήθηκε το 1891, για τα Αυτοκρατορικά Μπαλέτα της Αγίας Πετρούπολης. Ο ρώσος συνθέτης Πιότρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι συνεργάστηκε με τον μεγάλο χορογράφο Μάριους Πετιπά για να δημιουργήσουνε ένα μπαλέτο σε δύο πράξεις και τρεις σκηνές, που έμελλε να γίνει ένα από τα δημοφιλέστερα έργα στην ιστορία του μπαλέτου.

Η αποτυχία
Η πρεμιέρα δόθηκε στο θέατρο Μαρίνσκι στις 18 Δεκεμβρίου του 1892, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Η χορογραφία και η πλοκή του έργου θεωρήθηκαν πολύπλοκες και δυσνόητες για τους θεατές. Παρόλα αυτά, θεατές και κριτικοί αναγνώρισαν το μεγαλείο της μουσικής του Τσαϊκόφσκι.

Η επιτυχία
Μετά τη χλιαρή υποδοχή του στο πρώτο ανέβασμα, ο Καρυθραύστης βρέθηκε για πολύ καιρό στα αζήτητα… Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά εκτός Ρωσίας το 1934 στο Λονδίνο και χρειάστηκε να περάσουν άλλα δέκα χρόνια για να ανέβει για πρώτη φορά στις Ηνωμένες Πολιτείες, από το San Francisco Ballet. Άρχισε να γνωρίζει επιτυχία πολύ αργότερα, όταν το 1954 ο μεγάλος χορογράφος George Balanchine αναβίωσε το έργο με δικιά του χορογραφία για το New York City Ballet. Οι περισσότερες εκδοχές του Καρυοθραύστη από τότε και μέχρι σήμερα είναι βασισμένες στη χορογραφία του Balanchine. Σήμερα θεωρείται το πιο δημοφιλές μπαλέτο με τις περισσότερες παραγωγές ανά τον κόσμο.

Η ιστορία
Η ιστορία διαδραματίζεται την παραμονή των Χριστουγέννων, στη γιορτή στο σπίτι της μικρής Κλάρας. Ο νονός της, ο τρομακτικός παιχνιδοποιός Ντροσελμάγιερ της χαρίζει ένα περίεργο δώρο: έναν ξύλινο στρατιώτη που λειτουργεί ως καρυοθραύστης. Όταν η γιορτή τελειώνει και οι καλεσμένοι φεύγουν, η Κλάρα αποκοιμιέται στο σαλόνι, αγκαλιά με τον Καρυοθραύστη. Το ρολόι χτυπάει μεσάνυχτα και το κορίτσι μεταφέρεται σ’ έναν παραμυθένιο κόσμο όπου ο Καρυοθραύστης και όλα τα παιχνίδια ζωντανεύουν και πολεμούν μια στρατιά ποντικιών που εισβάλλουν στο δωμάτιο. Ο Καρυοθραύστης κερδίζει τη μάχη και μεταμορφώνεται σε πρίγκιπα.

Στη δεύτερη πράξη, η Κλάρα και ο Καρυοθραύστης ξεκινούν για ένα μαγικό ταξίδι: από τη Βασίλισσα του Χιονιού μέχρι τη χώρα των Ζαχαρωτών. Σύντομα όμως ξημερώνει, η Κλάρα ξυπνά και ο πρίγκιπας έχει μεταμορφωθεί και πάλι σε ξύλινο Καρυοθραύστη…


Ξέρατε ότι…

-- Ο ίδιος ο Τσαϊκόφσκι δεν ήταν ιδιαίτερα ικανοποιημένος με το έργο. Σε μια επιστολή του αναφέρει ότι ‘παρόλη τη μεγαλοπρέπεια, το έργο είναι κάπως βαρετό.’ Επίσης εύρισκε τη μουσική του πολύ κατώτερη από τη μουσική για την Ωραία Κοιμωμένη που είχε γράψει δύο χρόνια νωρίτερα.

-- Εκτός από τη σκηνή, η ιστορία του Καρυοθραύστη έχει μεταφερθεί πολυάριθμες φορές και στον κινηματογράφο και σε ταινίες κινουμένων σχεδίων. Δείτε την κινηματογραφική εκδοχή του Balanchine εδώ και μια ‘old school’ παιδική ταινία κινουμένων σχεδίων εδώ (στα αγγλικά). 


-- Φέτος θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε το διάσημο έργο στη Θεσσαλονίκη από το μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε χορογραφία του Ρενάτο Τζανέλλα.
Δείτε το trailer:

 
Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Σάββατο και Κυριακή 5 και 6 Δεκεμβρίου και από την Τρίτη 8.12 μέχρι το Σάββατο 12.12 στις 21.00, στην Αίθουσα Φίλων Μουσική Μ1 του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης.
 
-- Το συνδρομητικό κανάλι Ovation TV διοργανώνει τη Μάχη των Καρυοθραυστών: κάθε χρόνο επιλέγει και μεταδίδει τις καλύτερες παραγωγές της χρονιάς που πέρασε και οι τηλεθεατές καλούνται να τις παρακολουθήσουν και να ψηφίσουν την αγαπημένη τους!

-- Το παραμύθι του Καρυοθραύστη έχει επίσης εκδοθεί πολυάριθμες φορές σαν παιδικό βιβλίο, με υπέροχες εικονογραφήσεις. Μερικά από τα αγαπημένα μας:
1. εκδόσεις Ποταμός
2. εκδόσεις Παπαδόπουλος
3. εκδόσεις Μίνωας
4. εκδόσεις Πατάκη


Δείτε επίσης:

Περισσότερη ιστορία χορού.

Το τελευταίο άλμα του Νιζίνσκι.

Περισσότερα βιβλία για το χορό εδώ και εδώ.

No comments :

Post a Comment